Skip to main content
BilgiYayınlar

İç Denetimin Faydaları Hakkında Soru-Cevaplar

By 14 August 2020April 18th, 2022No Comments6 min read

İç denetimin Şirket faaliyetlerine kattığı değerler nelerdir? İş süreçlerinin verimliliğini nasıl arttırır? Gider ve maliyetlerde nasıl olumlu etki eder? Kimler yönetir? Görevleri nelerdir? Bu sorular ve iç denetim hakkında merak edilen soruların cevabı aşağıdaki yazıda yer alıyor.

İç denetim Kuruma nasıl katkı sağlar?

İç denetim, Kurumun risk yönetim, iç kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek amacına yönelik sistemli ve disiplinli bir yaklaşım getirerek kurumun amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur.

İç denetimin faydaları nelerdir?

İç Denetim aşağıdaki konularda makul güvence vermek suretiyle Şirkete fayda sağlar.

  • Risk esaslı planlama, risk yönetimi ve erken uyarı,
  • İç Kontrol faaliyetlerini izleme,
  • Hile ve suiistimaller konusunda caydırıcılık,
  • Süreç iyileştirmelerine katkıda bulunmak suretiyle; etkinlik ve verimliliği artırma ve maliyetleri düşürme,
  • Varlıkların korunması,
  • Mali raporların güvenilirliği,
  • Kurumsal Yönetim (Yönetişim),
  • Yasal düzenlemelere uyum.

İç Denetim Birimi nasıl yönetilir?

İç denetim Biriminin (İDB) yönetilmesinden ve başarısından İç denetim Yöneticisi Sorumludur. İç denetim yöneticisi, Yönetim Kurulu/ Yönetim Kuruluna bağlı Denetim Komitesi ve Genel Müdür ile görüş alışverişinde bulunarak, denetim faaliyetinin en uygun maliyetle ve etkin şekilde gerçekleştirecek oluşturur. İç ve dış kaynak dengesini oluşturur.

Denetim Gözetim Sorumlusu

Her iç denetim faaliyetinin Standartlara uygun olarak planlanması, yürütülmesi ve raporlanmasını gözetmek amacıyla iç denetim yöneticisi tarafından görevlendirilen kıdemli bir iç denetçiyi ifade eder.

İç denetim Yöneticisinin görevleri nelerdir?

  • Planlama ve Kaynak Yönetimi
  • İletişim
  • Politika ve Prosedür Belirleme
  • Sürekli Mesleki Gelişim
  • Birimin Bağımsızlık ve Tarafsızlığını Tesis Etme
  • Kalite Güvence ve Geliştirme Raporu Hazırlama
  • Genel Kapsamlı Görüş Oluşturma
  • Dönemsel Raporlama
  • İç Denetim Faaliyet Raporu Hazırlama

Uluslararası Mesleki Uygulama Çerçevesi-UMUÇ nedir?

Değişik ülkelerde ve değişik hedefli kurumlarda (şirketlerde) iç denetimin farklı şekillerde yapılmaması ve asgari zorunlu bazı prensiplerinin olması açısından, ulusal iç denetim enstitülerinin (Türkiye İç Denetim Enstitüsü-TİDE gibi) bağlı olduğu iç denetimin çatı kuruluşu olan Uluslararası İç Denetim Enstitüsü (IIA) tarafından yayımlanan bir çerçevedir.  2015 yılında yenilenmiştir.

Uluslararası Mesleki Uygulama Çerçevesi-UMUÇ kaç bölüme ayrılır?

Uluslarararası mesleki uygulama çerçevesi; Misyon,              Ana prensipler, tanım, standartlar ve etik kuralları kapsayan ana prensiplerin içinde olduğu “Zorunlu Rehber”, Uygulama rehberi ve Tamamlayıcı rehberi kapsayan yardımcı bir rehber “Tavsiye Edilen Rehber”den oluşmaktadır.

İç denetim ve Bağımsız denetim arasındaki farklar nelerdir?

Faktör İç Denetim Bağımsız Denetim
Amaç Risk Yönetimi ve Kontroller Finansal Tablolar Hk. Görüş bildirme
Kapsam İşletme faaliyetlerinin tamamı, hile, uyum vb. Bilanço, gelir tablosu ve finansal sistemr
Bağımsızlık İşletme çalışanı, ancak st.gereği bağımsız İşletme dışı bir denetim organizasyonu
Personel İç denetim alanında uzman personel Finansal Raporlama Uygulamaları konusunda uzman personel
Metedoloji Risk odaklı denetim ve danışmanlık faaliyetleri Kısmen risk odaklı, belgeleme ve doğrulama
Standart Uluslararası İç denetim Standartları UFRS/KGK- TFRS
Raporlama Denetim Komitesi ve Üst Yönetim Ayrıntılı Rapor Ortaklara ve dış paydaşlara yönelik raporlama
Yasal yükümlülük BDDK’y a bağlı finansal kurumlar ve kamu kesiminin bir kısmı SPK mevzuatına tabi halka açık işletmeler ve KGK standartlarına uygun işletmeler

Denetim Standartları

Denetim hedefini gerçekleştirmede kullanılacak usullere ve denetim aşamalarının kapsamına karar verirken iç denetçiye yardımcı olan ve rehberlik sağlayan standartlardır. Denetim standartları denetim sonuçlarının kalitesi değerlendirilirken de kullanılan kıstaslardır.

Etik kurallar

Uluslararası genel kabul görmüş etik kurallarla uyumlu olarak İç Denetim Yöneticisi tarafından belirlenen ve iç denetçilerin uyacakları Meslek Ahlak Kurallarıdır.

Yetkinlik

İç denetçiler, kişisel sorumluluklarını yerine getirmek için gereken bilgi, beceri ve diğer niteliklere sahip olmak zorundadır. İç denetçiler, görevin tamamını veya bir kısmını yapmak için gereken bilgi ve becerilerin veya diğer niteliklerin hepsine sahip değilse, iç denetim yöneticisi idare içindeki veya dışındaki uzmanlardan denetim görevinin hedeflerine ulaşmasını sağlamak üzere nitelikli tavsiye ve yardım temin etmek zorundadır.

Tarafsızlık/Nesnellik

Kişisel çıkarların veya başkalarının etkisi altında kalmaksızın, incelenmekte olan faaliyet veya süreçle bağlantılı bütün hususları dikkate alan ve görüşlerin nesnel delillere dayanarak oluşturulmasını ifade eden zihinsel bir durumdur. İç denetçi görüşlerini, değerlendirmelerini ve tavsiyelerini sunarken gereken mesleki tarafsızlığı göstermelidir.

Azami Mesleki Özen

Aynı veya benzer durum ve koşullarda, makul sınırlar dahilinde tedbirli ve yetkin bir iç denetçiden beklenen beceri, özen ve dikkatin gösterilmesi, söz konusu denetimi gerçekleştirecek bütün iç denetçilerin aynı sonuçlara varmasını sağlayacak gerekli inceleme ve araştırmaların yapılması ve analitik yöntemlerin izlenmesidir.  İç denetçiler, denetim görevlerini yürütürken makul sınırlar içinde tedbirli ve ehil bir iç denetçiden beklenen azami mesleki özen ve dikkati göstermeli, denetim hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak şekilde yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalıdır.  Ancak, azami meslekî özen ve dikkat, hiç hata yapılmayacağı anlamına gelmez. (Uluslararası İç Denetim Standartları)

Bağımsızlık

İç denetim faaliyeti, iç denetimin kapsamının belirlenmesi, yürütülmesi ve sonuçlarının paylaşılması ve raporlanması hususunda her türlü müdahaleden uzak ve serbest olmak zorundadır.  Ayrıca İDB Yöneticisi, üst yönetici ile doğrudan iletişim ve etkileşimde olmak ve doğrudan üst yöneticiye raporlama yapmak zorundadır.

Değer Katmak

İç denetimin güvence verme ve danışmanlık hizmetleri yoluyla, kurumun amaçlarını gerçekleştirme fırsatlarını artırarak, faaliyetleri geliştirme imkânlarını belirleyerek ve/veya riske maruz kalma ihtimalini azaltarak idareye ve faaliyetlerine değer katmasıdır.

CGAP (Certified Government Auditing Professional)

Sertifikalı Kamu Denetçisi, Uluslararası İç Denetim Enstitüsü (IIA) tarafından verilen CGAP sertifikasına sahip iç denetçidir.

CIA (Certified Internal Auditor)

Sertifikalı İç Denetçi. Uluslararası İç Denetim Enstitüsü (IIA) tarafından verilen CIA sertifikasına sahip iç denetçidir.

CISA (Certified Information Systems Auditor)

Sertifikalı Bilgi Sistemleri Denetçisi. ISACA (Information Systems Audit and Control Association)  tarafindan verilen CISA sertifikasına sahip iç denetçidir.

CCSA (Certification in Control Self-Assessment)

Kontrol Özdeğerlendirme Uzmanlığı Sertifikası

KAYNAKLAR

  • UMUÇ (Uluslararası Mesleki Uygulama Çerçevesi)-Standartlar, Uygulama Önerileri, Uygulama Rehberleri)
  • Kamu İç Denetim Rehberi (Kamu İç Denetim Koordinasyon Kurulu Ankara Eylül 2013)
  • İSMMMO-Kobilerde İç Denetim İçin Pratik Bilgiler 2013
  • Teolupus İç denetim Rehberi Çalışmaları